Als het je gerust kan stellen: een piano gaat niet kapot als hij lang niet gestemd is. Net zoals een huis niet kapot gaat als het niet gepoetst wordt. Maar na verloop van tijd klinken almaar meer toetsen dissonant (één van de drie snaren staat verschillend), klinken akkoorden allemaal even spannend (de kromming van het klankbord verandert) of zijn er toetsen of pedalen die moeilijk bespeelbaar zijn. Zoals een slecht onderhouden huis niet aangenaam is om in te wonen, zal een piano die lang niet meer gestemd is meer en meer mankementen vertonen en kil aanvoelen. Een regelmatig gestemd instrument zal de muzikant en toehoorder een warm en rustig gevoel geven.

Dit hangt af van een aantal factoren: is het instrument lang tijd niet gestemd, zal het instrument pas optimaal klinken na de tweede stembeurt. Als de piano veel bespeeld wordt, zal die vlugger ontstemmen. Als je graag luid speelt nog meer. En volgens mij  het belangrijkste: als je een goed gehoor hebt, of wilt trainen is een stemming om de 6 maanden aan te raden. Wanneer je het verschil niet hoort tussen een goed gestemde piano en een slecht gestemde, is een stembeurt om de twee jaar het minimum.

Tussen anderhalf uur en drie uur, afhankelijk van de staat van het instrument en andere omstandigheden. Het helpt zeker als je ervoor zorgt dat er geen speelgoed, boeken, kleren, planten, lampen en dergelijke op de piano staan. Een stofzuiger klaarzetten geeft me de gelegenheid om wat van jouw collectie stof en vuil te verwijderen. Een pianostoel is zowel voor een pianist als een pianostemmer heel praktisch. Achtergrondmuziek, drilboren of spelende kinderen zijn een extra uitdaging. Maar geloof me, een piano stemmen is op zich al uitdagend genoeg. Het helpt me wanneer de pianist na de stemming even een paar stukjes muziek speelt om het resultaat te evalueren. 

440Hz of 442Hz? Er worden soms bomen (of bossen) opgezet over de frequentie waarop gestemd moet worden. Voor andere instrumenten is het 5 minuten werk om de stemming aan te passen, bij een piano helaas niet.

Belangrijk om te weten is dat een piano een stemcurve heeft, waardoor maar één toets 'wetenschappelijk' verifieerbaar is. Alle andere toetsen worden relatief ingesteld, dus kunnen niet met een stembakje of standaard stemapplicatie geverifieerd worden. Hoe hoger op de piano, hoe meer de pianotoets zal afwijken. Bv. als A4 op 440Hz staat, zal A5 niet op 880Hz staan, maar iets hoger. Dus als een viool of gitarist voorkeur heeft voor 442Hz, zal die bij hoge tonen automatisch dichter bij de stemming van een piano op 440Hz komen.

Piano's worden door de fabrikant ontworpen op 440Hz (op dit moment). Als je deze lager zou stemmen, zal het instrument warmer klinken. Een hogere stemming zal iets meer scherpte en volume realiseren. In de loop der tijd wordt dit alsmaar hoger... in de tijd van Beethoven was dit lager dan 440Hz. 

Lang verhaal kort: tenzij je een muzikant bent die in een professioneel orkest meespeelt, is 440Hz de standaard waarbij de piano optimaal klinkt.

Het is fantastisch dat de mogelijkheid bestaat om op een digitaal instrument te oefenen of te spelen. Een piano heeft 230 snaren die tegelijk trillen en op elkaar inspelen. Dat kan je helaas nooit realiseren met twee luidsprekers. Voor mij is het helder: een echte piano én een (makkelijk verplaatsbare) digitale piano. Een silent piano of andere evoluties geven je de mogelijkheid om thuis stil te spelen, maar niet op locatie. Ook zal die techniek vlugger verouderen dan de piano zelf. Een piano zonder digitale additieven is beter bestand tegen de tand des tijds. Maar probeer vooral zelf en geniet van alle mogelijkheden!

Als je de vraag stelt, heb je waarschijnlijk de mogelijkheid om een vleugel te zetten? In dat geval: zeker een vleugel. Omdat een vleugel de zwaartekracht anders gebruikt, voelt deze anders. Een baby-vleugel zal slechter klinken dan een buffet met langere snaren! Maar mogelijks wil je wel het gevoel in de toetsen van de vleugel ervaren? Zoniet, zal je een mooiere klank hebben met een goede buffet (hoogte is belangrijk omdat dit de lengte van de bassnaren bepaalt).

De goedkope nieuwe instrumenten klinken en spelen niet slecht. Echter zijn de hout- en viltselecties veel minder streng, waardoor de hamers na verloop van tijd zich zullen zetten. Na een aantal jaren zit je dus met een instrument dat een hele dag werk vereist om alles weer te alligneren. 
Een ouder instrument is meestal met kwalitatiever hout gemaakt en zal dus stabieler zijn en beter klinken. Het vilt van de hamers is mogelijks al wat ingesleten. Daar let je dus best op. Heel belangrijk is wel dat het instrument een goede (stalen) kader heeft en dat de stembalk niet gebarsten is. Dat laatste weet je meestal pas bij een eerste stembeurt. Dus even laten stemmen vooraleer te kopen, zal je mogelijks veel ellende besparen. Maar in het algemeen zijn kwalitatieve, oude instrumenten voor heel democratische prijzen te vinden en interessanter dan een nieuw 'wegwerp'-instrument.